🟥 SİRKÜLASYON POMPASI SEÇİMİ

(Isıtma–Soğutma Sistemleri İçin Hidrolik Hesap ve Doğru Boyutlandırma Rehberi)

1. AMAÇ VE KAPSAM

Sirkülasyon pompası; ısıtma, soğutma ve proses hatlarında tasarlanan debiyi, gereken basma yüksekliğinde sürekli sağlayarak sistemin verimli çalışmasını garanti eder. Yanlış seçilen pompa:

❌ yetersiz debi → konfor kaybı
❌ aşırı debi → enerji israfı, gürültü
❌ düşük/yanlış basma yüksekliği → uzak noktada akış yok
❌ kavitasyon → ekipman hasarı

Bu makale, pompa seçimini standartlara uygun ve hesap temelli olarak adım adım açıklar.

Referanslar:

TS EN 12828 (Isıtma sistemleri – tasarım)
ASHRAE (Fundamentals – hidronik hesaplar)
ISO 9906 (pompa performans doğrulaması)

2. POMPA SEÇİMİNİN TEMELİ

Bir sirkülasyon pompası iki ana parametreye göre seçilir:

Debi (Q)
Basma yüksekliği (H)

3. DEBİ HESABI

Sistemde taşınması gereken ısıya göre debi hesaplanır:

Açıklama:

Q → debi (m³/s)
P → ısı yükü (W)
cₚ → özgül ısı (≈ 4.18 kJ/kg·K)
ρ → yoğunluk (≈ 1000 kg/m³)
ΔT → sıcaklık farkı (K)

🔧 Pratik formül (HVAC sahasında)

📌 Örnek:

Yük: 300 kW
ΔT: 5°C

4. BASMA YÜKSEKLİĞİ (HEAD) HESABI

Pompanın sağlayacağı basınç:

👉 tüm sistem kayıplarını karşılamalıdır

4.1 TOPLAM BASINÇ KAYBI

🔧 Bileşenler:

✔ Boru sürtünme kaybı

uzunluk
çap
hız

✔ Ekipman kayıpları

vana
filtre
eşanjör
fan-coil

✔ Statik yük

kapalı devrede genelde 0 kabul edilir

5. POMPA SEÇİMİ (EĞRİ OKUMA)

Pompa seçimi yapılırken:

👉 Q–H noktasının pompa eğrisi üzerinde olması gerekir

✔ Doğru seçim:

Çalışma noktası → eğrinin ortasında
Verim yüksek
Motor yükü dengeli

❌ Yanlış seçim:

Eğrinin solunda → yetersiz debi
Eğrinin sağında → aşırı debi / enerji kaybı

6. DEĞİŞKEN DEBİLİ SİSTEMLER

Modern sistemlerde:

✔ frekans invertörlü pompa (VFD) kullanılır

Avantajlar:

enerji tasarrufu
basınç kontrolü
sessiz çalışma

7. KAVİTASYON VE NPSH

Pompa seçiminde kritik konu:

👉 NPSH (Net Positive Suction Head)

❗ Sağlanmazsa:

kavitasyon oluşur
pompa zarar görür

8. SAHADA EN SIK HATALAR

❌ Debiyi yanlış hesaplamak

❌ Basınç kayıplarını eksik almak

❌ Tüm sistemi değil sadece hattı düşünmek

❌ Pompayı “büyük seçmek”

👉 Büyük pompa = çözüm değil, problemdir

9. UYGULAMA SENARYOSU

👉 10.000 m² ofis:

Soğutma yükü: 500 kW
ΔT: 5°C

Debi:

≈ 86 m³/h

Basınç kaybı:

≈ 25 mSS

✔ Seçim:
👉 90 m³/h – 30 mSS pompa

10. SONUÇ

Doğru pompa seçimi:

✔ doğru debi
✔ doğru basınç
✔ doğru eğri noktası

ile yapılır.

👉 Hesapsız seçim = sistem problemi

📞 TEKNİK DESTEK

Projelerinizde:

pompa hesabı
hidrolik analiz
sistem optimizasyonu

hizmetleri sunulmaktadır.

👉 Projenize özel pompa seçimi için bizimle iletişime geçebilirsiniz.